Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy chính quyền xã Tân Lập từng bước được kiện toàn, hoạt động cơ bản ổn định, thông suốt; công tác phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính, chuyển đổi số và phục vụ người dân có nhiều chuyển biến tích cực. Từ những kết quả bước đầu, cùng với việc thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế, Tân Lập đang tiếp tục chuyển mạnh từ yêu cầu “ổn định tổ chức” sang “nâng cao chất lượng vận hành”, xây dựng chính quyền cơ sở gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Bộ máy mới nhanh chóng ổn định, không để gián đoạn công việc

Xã Tân Lập được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 3 xã Tân Liên, Tân Lập và Hướng Lộc trước đây theo Nghị quyết số 1680/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Xã có diện tích tự nhiên 83,18 km²; dân số đến cuối năm 2025 là 14.617 người, trong đó 5.480 người là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là đồng bào Vân Kiều, Pa Cô.

Thời điểm mới thành lập, toàn xã có 21 thôn, bản. Thực hiện chủ trương tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy ở cơ sở, trong năm 2026 xã đã triển khai phương án sắp xếp, tổ chức lại thôn; HĐND xã xem xét Đề án thành lập, sắp xếp, tổ chức lại các thôn, bản trên địa bàn. Đến nay, sau sắp xếp, toàn xã còn 09 thôn, góp phần tiếp tục tinh gọn tổ chức ở cơ sở, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành.

Ngay từ khi chính thức vận hành mô hình mới, UBND xã đã tập trung cao cho việc kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí nhân sự, tiếp nhận tài sản, hồ sơ, nhiệm vụ và xử lý các công việc chuyển tiếp từ các đơn vị trước sáp nhập. Yêu cầu xuyên suốt được đặt ra là không để gián đoạn công việc, không bỏ trống lĩnh vực quản lý, bảo đảm hoạt động của chính quyền được duy trì liên tục, thống nhất và thông suốt. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được thực hiện theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường kiểm tra, giám sát và kịp thời xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Tính đến ngày 31/12/2025, UBND xã đã ban hành 1.371 văn bản để triển khai công tác quản lý, điều hành.

Hệ thống các cơ quan chuyên môn, đơn vị sự nghiệp cũng từng bước được kiện toàn. Ngay từ ngày 01/7/2025, xã đã thành lập các cơ quan chuyên môn thuộc UBND xã, bố trí các chức danh lãnh đạo, quản lý và tiếp nhận đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã được thành lập ngày 31/10/2025; Trạm Y tế xã được thành lập ngày 31/3/2026. Hiện UBND xã có 06 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc, gồm 04 đơn vị giáo dục và đào tạo, 01 Trung tâm Dịch vụ tổng hợp và 01 Trạm Y tế.
Công tác bố trí cán bộ được thực hiện gắn với trình độ chuyên môn, vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ. Tính đến ngày 30/4/2026, khối chính quyền xã có mặt 31/32 biên chế theo phương án được giao. Đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, có tinh thần trách nhiệm và từng bước thích ứng với yêu cầu quản lý đa ngành, đa lĩnh vực của mô hình mới. Báo cáo của địa phương cho thấy 100% cán bộ, công chức có trình độ chuyên môn đạt chuẩn; trong đó có 23 người trình độ đại học và 08 người trình độ thạc sĩ.
Những kết quả tại Tân Lập phù hợp với đánh giá chung của Trung ương sau một năm triển khai mô hình mới. Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp ngày 01/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là đúng đắn, cần thiết và có ý nghĩa chiến lược; đồng thời đánh giá mô hình chính quyền địa phương hai cấp bước đầu vận hành ổn định, các hoạt động quản lý nhà nước, cung ứng dịch vụ công, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh cơ bản được duy trì liên tục, không để xảy ra khoảng trống trong quản lý.

Cải cách hành chính, chuyển đổi số tạo chuyển biến rõ nét

Cùng với kiện toàn bộ máy, Tân Lập xác định cải cách hành chính và chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng phục vụ Nhân dân.

Công tác số hóa hồ sơ, tài liệu và sử dụng văn bản điện tử được đẩy mạnh. Tính đến ngày 31/12/2025, có 1.307/1.371 văn bản đi được ký số và gửi trên môi trường mạng, đạt tỷ lệ 95,33%; 100% cán bộ có thẩm quyền ký ban hành văn bản được trang bị chữ ký số và 100% cơ quan, đơn vị được trang bị thiết bị chứng thư số theo quy định.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã được bố trí không gian giao dịch, khu vực tiếp nhận, chờ và trả kết quả; từng bước trang bị máy tính, máy in, máy quét, thiết bị ký số, hệ thống lấy số thứ tự, KIOSK tra cứu thủ tục hành chính và các thiết bị phục vụ người dân. Các phần mềm quản lý văn bản, giải quyết thủ tục hành chính và phần mềm chuyên ngành được duy trì, kết nối với hệ thống cấp tỉnh, Cổng Dịch vụ công quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Kết quả giải quyết thủ tục hành chính là một trong những minh chứng cụ thể cho sự chuyển biến này. Trong thời gian từ ngày 01/7 đến 31/12/2025, xã tiếp nhận 2.618 hồ sơ, trong đó có 2.295 hồ sơ trực tuyến; 2.592 hồ sơ được giải quyết trước hạn và đúng hạn, đạt tỷ lệ 99,01%. Từ ngày 01/01 đến ngày 20/4/2026, xã tiếp nhận 1.307 hồ sơ phát sinh mới và toàn bộ được tiếp nhận trực tuyến; có 1.307 hồ sơ được giải quyết trước hạn, đúng hạn, tương ứng tỷ lệ 98,42% theo tổng số hồ sơ được theo dõi trong kỳ.

Việc thực hiện Đề án 06 và phổ cập kỹ năng số trong cộng đồng cũng được quan tâm. Địa phương đã triển khai cao điểm đổi Thẻ đảng viên trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử đạt 99%; triển khai các kế hoạch về cấp tài khoản định danh điện tử, làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai; đồng thời tổ chức tập huấn cho hơn 150 thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng và Đề án 06 về tích hợp Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID và thực hiện dịch vụ công.

Đây cũng chính là một trong những yêu cầu lớn được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh. Theo đó, dữ liệu phải được coi là tài sản, nguồn lực và nền tảng của quản trị hiện đại; chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng phần mềm mà phải góp phần thiết kế lại phương thức điều hành, nâng cao hiệu suất công việc, giúp giải quyết thủ tục nhanh hơn, chính xác hơn, giảm chi phí và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, điểm nghẽn

Kết quả đạt được là rất đáng ghi nhận, song thực tiễn một năm vận hành cũng cho thấy nhiều khó khăn cần tiếp tục tập trung tháo gỡ.

Sau khi thực hiện phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc chuyển về cấp xã tăng mạnh, trong khi nhân lực chuyên môn ở một số lĩnh vực chưa đồng bộ, thiếu cán bộ chuyên sâu; một số cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Phạm vi và địa bàn quản lý rộng hơn, yêu cầu đối với các lĩnh vực đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, công nghệ thông tin và nhiều nhiệm vụ liên ngành ngày càng cao. Một số quy trình, hướng dẫn chưa thật sự đồng bộ, vẫn còn nội dung giao thoa hoặc chưa rõ thẩm quyền, gây khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện.

Cơ sở vật chất tại một số đơn vị còn hạn chế. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã chưa có trụ sở riêng, đang phải thuê địa điểm làm việc; một số phòng làm việc còn chật hẹp. Trong giải quyết thủ tục hành chính, một bộ phận người cao tuổi, người yếu thế còn gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến do hạn chế về thiết bị thông minh, kỹ năng công nghệ và tài khoản định danh điện tử. Một số hệ thống, quy trình của các bộ, ngành cũng chưa thực sự đồng bộ, còn nhiều bước trung gian.
Đây không chỉ là vấn đề riêng của Tân Lập. Tại Hội nghị toàn quốc ngày 01/7, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng chỉ rõ năng lực thực thi ở cơ sở, nhất là cấp xã, có nơi chưa theo kịp yêu cầu mới; khối lượng công việc chuyển xuống cơ sở rất lớn trong khi cán bộ chuyên sâu còn thiếu. Cùng với đó, hạ tầng số, dữ liệu và các phần mềm chưa thật sự đồng bộ; một số nhiệm vụ đã được phân cấp nhưng nguồn lực, nhân lực và công cụ quản lý chưa đi cùng.

Từ đó, yêu cầu được đặt ra rất rõ: sau giai đoạn sắp xếp tổ chức ban đầu, phải chuyển trọng tâm sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới. Đặc biệt, cấp xã phải thực sự trở thành tuyến đầu của quản trị công, trực tiếp tiếp nhận, xử lý, phản hồi kịp thời nhu cầu của người dân, doanh nghiệp và phát hiện sớm các vấn đề phát sinh trên địa bàn.

Lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo

Quán triệt yêu cầu của Trung ương và từ thực tiễn địa phương, giai đoạn tới xã Tân Lập xác định tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, bố trí đúng người, đúng việc, phù hợp trình độ, năng lực và vị trí việc làm. Đồng thời, chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng quản lý nhà nước, kỹ năng số và năng lực tổ chức thực thi công vụ; nâng cao tinh thần trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương và thái độ phục vụ Nhân dân.

Cùng với đó là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hoàn thiện hạ tầng số và dữ liệu số, nâng cao tính liên thông giữa các hệ thống; tăng cường hỗ trợ người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số và những người còn hạn chế kỹ năng số trong tiếp cận dịch vụ công. Tài sản công, trụ sở, hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp tiếp tục được quản lý, khai thác đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí. Công tác kiểm tra, giám sát, phối hợp giữa các phòng, ban, đơn vị và các thôn phải được tăng cường để những khó khăn phát sinh từ cơ sở được nắm bắt, xử lý kịp thời.

Một yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt đối với Tân Lập là sau khi tiếp tục tổ chức lại từ 21 thôn, bản còn 09 thôn, phải nhanh chóng ổn định tổ chức ở địa bàn dân cư, phát huy vai trò của cấp ủy, Ban Công tác Mặt trận, các đoàn thể và đội ngũ cán bộ ở thôn; bảo đảm việc sắp xếp thực sự góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, tăng cường đoàn kết, giữ vững mối liên hệ mật thiết giữa chính quyền với Nhân dân, không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân.

Tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là rất rõ ràng: phân cấp, phân quyền phải đi cùng thẩm quyền, nhân lực, kinh phí, dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm; năng lực thực thi của cấp xã phải trở thành một thước đo quan trọng để kiểm định hiệu quả của mô hình mới. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ nội dung, cơ quan thực hiện, thời hạn, nguồn lực, trách nhiệm và chỉ số đánh giá; những công việc đã phân cấp cho cấp xã phải được hướng dẫn kịp thời, cụ thể, không để cơ sở phải chờ đợi, lúng túng trong tổ chức thực hiện.

Sau một năm vận hành, có thể khẳng định những kết quả bước đầu của Tân Lập là tích cực: bộ máy cơ bản ổn định, hoạt động quản lý nhà nước được duy trì liên tục; kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh được giữ vững; không phát sinh đơn thư liên quan đến việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và công tác cán bộ; cải cách hành chính, chuyển đổi số và chất lượng phục vụ người dân từng bước được nâng lên.

Những kết quả đó là nền tảng, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn cho chặng đường tiếp theo. Với tinh thần đoàn kết, trách nhiệm, đổi mới và quyết tâm chính trị cao, Đảng bộ, chính quyền xã Tân Lập tiếp tục tập trung xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; gần dân, sát dân, trọng dân và phục vụ Nhân dân, lấy kết quả công việc, chất lượng phục vụ và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo; góp phần đưa mô hình chính quyền địa phương hai cấp ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Thực hiện: Ngọc Tuân